لوله کشی را طبق اصول انجام دهید!

در مقاله ای دیگر به تفضیل درباره ابزارآلات لوله کشی توضیحاتی دادیم اما برای اجرای لوله کشی باید به نکاتی توجه کنیم که متخصصان آن ها را از مهمترین نکات لوله کشی صحیح می دانند. در ادامه به این موضوع می پردازیم .

1- پیش از آغاز کار مکان اجرای سیستم لوله کشی پاکسازی شود.

2- اجرای سیستم لوله کشی باید حتی الامکان مطابق با نقشه های طراحی شده باشد.

3- لوله کشی باید در مسیرهایی اجرا شود که در اطراف لوله ها و دیگر اجزای لوله کشی فضای لازم برای تعمیر تعویض و کار با ابزار عادی وجود داشته باشد.

4- مسیر لوله کشی باید حتی الامکان کوتاه ترین مسیر و کمترین تغییر جهت را داشته باشد و سعی شود عمود یا موازی دیوار ساختمان باشد.

5- حرکت لوله به صورت افقی روی دیوار به هیچ وجه مجاز نمی باشد.

اجرای غلط-حرکت لوله به صورت افقی روی دیوار

6- خطوط لوله نباید از داخل دودکش ، کانال هوا، چاهک آسانسور و اتاق برق عبور کند.

7- در طراحی لوله کشی عبور لوله ها از ستون و دیوار برشی مجاز نمی باشد.

8- لوله ها باید حتی الامکان نزدیک دیوار ها و تیغه ها و با رعایت فاصله حداقل 10 سانتی متر قرار گیرد. تغییر در زاویه لوله های خوابانده شده به منظور حفظ امتداد حرکت در کنار دیوار ها باید طبق دستور مهندس ناظر انجام شود.

عبور لوله ها از نزدیکی دیوار(حداقل فاصله مجاز از دیوار 10سانتی متر)

9- لوله های مربوط له هر سرویس (سرویس بهداشتی ، حمام، آشپزخانه) بهتر است در صورت طولانی نشدن لوله از ورودی سرویس عبور کند.

عبور صحیح لوله از ورودی سرویس

10- لوله ها باید به صورت موازی یکدیگر قرار گیرند. عبور لوله ها رو یکدیگر و به صورت نامنظم مجاز نیست.

11- عبور لوله ها به صورت مورب در ساختمان مجاز نیست و زاویای مورد استفاده در سیستم لوله کشی 90 درجه می باشد. به این ترتیب مسیریابی برای تعمیرات راحت تر خواهد بود. در صورت عدم امکان ادامه کار باید طبق دستور مهندس ناظر انجام شود.

عبور غیر مجاز لوله ها به صورت مورب

12- حرکت لوله به صورت عمودی از سقف به کف باالعکس بهتر است در گوشه دیوار انجام شود.

13- در صورتی که لوله ها در سقف و یا در دیوار اجرا شوند، باید لوله با استفاده از غلاف هایی با جنس فلزی محافظت گردد. این غلاف ها باید به گونه ای کار گذاشته شود که برای عبور لوله ها مشکلی ایجاد نکند. همچنین برای نگهداری لوله اید از بست مناسب استفاده شود.

استفاده از بست مناسب برای نگهداری لوله

14-  لوله هایی که نیاز است به موازات پی و یا خارج از دیوار های باربر عبور کنند باید حداقل در فاصله ی یک متری از آن ها قرار گیرند؛ در صورت عدم امکان باید طبق دستور مهندس ناظر انجام شود.

15- فاصله بین لوله ها باید به گونه ای در نظر گرفته شود که مسئله تبادل حرارت بین آن ها، امکان عایق کاری و دسترسی به هر کدام از لوله ها جهت تعمیرات یا یا موارد مشابه وجود داشته باشد.

16- لوله هایی که در محوطه خارج ساختمان و یا امتداد دیوارهای خارجی ساختمان نصب میشوند. باید در برابر یخبندان در فصل سرد و همچنین در برابر فشارها و نیروهای خارجی محافظت گردد.

17- در مواردی که لوله در معرض مستقیم نور خورشید قرار دارد نیاز است از پوشش محافظ مقاوم در برابر نور خورشید استفاده گردد.

18- برای جلوگیری از هدر رفت حرارتی لوله کشی آب گرم و لوله کشی رادیاتورها بهتر است از عایق های حرارتی (الاستومری) استفاده شود.

رعایت فاصله مناسب در بین لوله ها، خم صحیح و استفاده ازعایق حرارتی (الاستومری) و فوم جاذب ضربه

19- لوله های آب سرد گرم در محل نصب مصرف کننده، می بایست با استفاده از صفحه نصب مناسب و با رعایت فواصل استاندارد قرار گیرند.

            

عدم رعایت فاصله استاندارد بین مصرف کننده گرم و سرد

استفاده نادرست صفحه نصب صاف به جای صفحه نصب قوص دار

استفاده درست از صفحه  نصب قوص دار

20- در مکان هایی که به عایق کاری رطوبتی نیاز است، باید از لوله ها و فوم آن ها در برابر شعله (قیر گونی یا ایزوگام) محافظت شود.

21-  در هنگام اجرای لوله کشی از آسیب رسیدن به لوله ها به دلیل وجود مصالح ساختمانی و اجسام تیز و برنده در محل باید جلوگیری شود.

22- مسیر لوله کشی باید طوری انتخاب شود که در صورت نیاز به تعمیر لوله ، به مصالح و لوازم بهداشتی آسیب وارد نشود. (به عنوان مثال لوله از زیر سنگ توالت یا زیر دوشی عبور نکند)

23- برای برش لوله پنج لایه باید از قیچی لوله بر مخصوص استفاده شود. در زمان برش لوله قیچی باید بر محور لوله عمود باشد.

قیچی لوله بر مخصوص لوله پنج لایه

24- در سیستم لوله کشی نباید از لوله دو پهن شده استفاده نمود. زیرا پس از مدتی لوله تحت فشار می شکند. معمولا دو پهن شدن لوله زمانی رخ میدهد که لوله به وسیله دست خم شده باشد و یا پس از برش لوله با قیچی از کالیبراتور استفاده نشده باشد.

دوپهن شدن لوله در اثر برش نا صحیح

25-  توصیه می شود خم کردن لوله ها با استفاده از خم کن و یا فنر انجام شود. بدین ترتیب شعاع خم بر اساس مقادیر تعیین شده در استاندارد اجرا می شود. تا حدامکان از خم کردن لوله به وسیله دست خودداری شود.

اجرای درست خم با دست

اجرای نادرست خم با دست

26-  در صورت نیاز به روان کننده برای اتصالات پرسی، از مایعاتی چون صابون، شامپو و یا مایع ظرف شویی استفاده شود. استفاده از مواد روغنی به عنوان روان کننده به دلیل اثرات نامطلوب بر اتصال و لوله مجاز نمی باشد.

27-  اتصال گالوانیزه نباید در کنار اتصالات برنجی استفاده شوند زیرا این عمل باعث ایجاد خوردگی بین اتصالات می شود و از طرف دیگر به علت عدم تطابق صحیح بین دنده های اتصالات برنجی و گالوانیزه عمل آب بندی به خوبی صورت نمی گیرد.

استفاده غلط اتصالات گالوانیزه در کنار اتصالات برنجی

28- در نصب اتصالات پرسی دقت شود که لوله در انتهای اتصال قرار گرفته باشد. در این حالت از سوراخ انتهای حلقه استیل اتصال پرسی لوله دیده می شود. همچنین باید دقت شود تمامی قطعات به درستی بر روی یکدیپر نصب گردند .

 

نمایش لوله در سوراخ انتهای حلقه استیل اتصال پرسی

29- قبل از پرس کردن اتصالات پرسی و یا محکم کردن اتصالات کوپلی، از صحت اجرا طبق نقشه اطمینان پیدا کرده و اجرای توسط مهندس ناظر تایید گردد.

30- در اتصالات پرسی قبل از انجام عملیات پرس باید فک دستگاه بر روی لوله عمود باشد و از چسبیدن فک به قطعه پلاستیکی اطمینان حاصل نمود. نحوه قرارگیری لوله بر روی فک دستگاه در شکل زیر نشان داده شده است.

نحوه صحیح اجرای پرس

31- عملیات پرس اتصال زمانی اتمام می یابد که خود دستگاه عملیات پرس را قطع نماید. دقت شود که در حین پرس هرگز نباید عملیات را به صورت دستی متوقف کرد. در شکل زیر اتصال پرس شده به صورت برش خورده نشان داده شده است. در این شکل می توان نحوه آب بندی بین لوله و اتصال که توسط اورینگ ها انجام شده است را مشاهده نمود.

32- حتما از پرس شدن کلیه اتصالات پرسی و سفت شدن اتصالات کوپلی رزوه ای اطمینان حاصل کنید . عدم برسی کامل این اتصالات خسارات های جبران ناپذیری برای سیستم تاسیساتی به بار می آورد.

در ویدیوی زیر می توانید نحوه اجرای پرس لوله پنج لایه به اتصال را مشاهده نمایید .

 

33- استفاده از آچارهایی نظیر لوله گیر یا شلاقی برای سفت کردن اتصالات کوپلی و رزوه ای جایز نمی باشد و بهتر است از آچار فرانسه یا تخت استفاده شود.

34- در نصب اتصالات دیواری توجه کنید که همه اتصالات بر روی دیوار باید تراز بوده و در همه جهات در موقعیت عمود بر دیوار واقع شده باشند.

35- برای استفاده از درپوش در سیستم آبرسانی یا رادیاتورها به رنگ آن ها توجه کنید. درپوش های قرمز رنگ برای آب گرم مصرفی و ورود آب به رادیاتورها استفاده می گردند. استفاده از این درپوش های آبی رنگ برای آب سرد یا برگشت آب گرم رادیاورها استفاده میگردند. استفاده از این درپوش ها به دلیل آنکه دارای اورینگ می باشند و با فشار دست آب بندی می شوند و همچنین در مرحله نازک کاری داخل کار نم مانند،توصیه می شود. 

استفاده درست از درپوش قرمز برای اب گرم و درپوش آبی برای آب سرد

استفاده نادرست از درپوش قرمز برای خروجی آب سرد

36- در نصب سیستم لوله کشی "بی تی اس" اعمال وزن بر روی لوله مجاز نمی باشد، از این رو در مکان هایی که امکان اعمال وزن خارجی بر روی لوله وجود داشته باشد (مانند مکان نصب شیرآلات بهداشتی) از اتصالات دیواری همراه با صفحه نصب و یا اتصالات صفحه دار باید استفاده شود.

استفاده درست از صفحه نصب

روش غلط و اعمال وزن روی لوله

37- در پایان اجرای لوله کشی می بایست نقشه اجرا شده (as built) برداشت شود تا در مواقع ضروری به آن مراجعه شود.

38- پس از اجرای لوله کشی، تست و تایید مهندس ناظر مسیر لوله کشی با استفاده از ملات سبک پوشانده شود تا از هر گونه آسیب دیدگی جلوگیری شود.

39- فاصله بین بست های لوله برای سایزهای مختلف در شکل زیر.

فاصله مجاز بین بست ها